Styl mid-century modern, który narodził się w połowie XX wieku i do dziś stanowi jedno z najważniejszych źródeł inspiracji dla projektantów wnętrz, ma jednego głównego bohatera. Jest nim naturalne drewno. To właśnie ten surowiec, ze swoim ciepłym kolorem, bogatą strukturą słojów i plastycznością, pozwolił na stworzenie mebli o lekkich, organicznych formach, które całkowicie odmieniły charakter naszych mieszkań.
W tamtych latach zrezygnowano z ciężkich, bogato zdobionych kredensów na rzecz mebli prostych, ale wykonanych z niezwykle szlachetnych odmian drewna. Zastanawiasz się, jakie gatunki drewna królowały w tamtej epoce, jak odróżnić je od siebie oraz jak odpowiednio o nie dbać, by służyły przez pokolenia? Zapraszamy do lektury naszego przewodnika po szlachetnych surowcach retro.
Drewno jako fundament stylu Mid-Century Modern
Po zakończeniu II wojny światowej nastąpił gwałtowny zwrot w projektowaniu wnętrz. Ludzie pragnęli lekkości, przestrzeni i bliższego kontaktu z naturą. Drewno dębowe, orzechowe czy teakowe stało się idealnym materiałem do realizacji tych założeń.
Analizując popularne gatunki drewna na meble z tamtego okresu, zauważymy, że kluczem było wyeksponowanie naturalnego piękna surowca. Zamiast pokrywać drewno grubymi warstwami kryjącej farby, stosowano oleje, woski i transparentne politury, które pozwalały „oddychać” powierzchni i uwidaczniały unikalny rysunek słojów. Drewniane meble z tamtych lat miały być przyjemne w dotyku, ciepłe i trwałe. Stały się one symbolem powrotu do rzemiosła i ucieczki przed bezduszną, seryjną produkcją przemysłową.
Główne gatunki drewna stosowane w meblarstwie retro
W połowie XX wieku projektanci mieli dostęp do wielu wspaniałych odmian drewna, zarówno rodzimych, jak i egzotycznych. Do najpopularniejszych z nich należały:
Teak (drewno tekowe): Absolutny król stylu skandynawskiego. Pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej teak charakteryzuje się pięknym, miodowo-brązowym odcieniem, który z czasem ciemnieje. Dzięki dużej zawartości substancji oleistych jest niezwykle trwały i odporny na wilgoć.
Orzech amerykański: Bardzo szlachetne drewno o głębokiej, ciemnobrązowej barwie, często z fioletowymi lub czekoladowymi tonami. Posiada niezwykle wyrazisty, falisty rysunek słojów, który nadaje meblom luksusowy charakter.
Dąb: Rodzimy klasyk, ceniony za swoją twardość, ciężar i odporność na zniszczenia. Posiada jasną, słomkową barwę i wyraźne, głębokie pory. Dąb był bardzo często wykorzystywany do budowy solidnych ram krzeseł, nóżek stołów oraz korpusów komód.
Palisander (rosewood): Egzotyczne drewno o bardzo ciemnej, czekoladowo-fioletowej barwie z wyraźnymi, czarnym pasami. Wykorzystywany głównie do tworzenia najbardziej ekskluzywnych mebli gabinetowych.
Jak rozpoznać z jakiego drewna są meble? Praktyczny przewodnik
Dla laika odróżnienie poszczególnych gatunków drewna na pierwszy rzut oka może być trudne, zwłaszcza jeśli mebel został pokryty barwiącą bejcą lub lakierem. Istnieje jednak kilka wskazówek, jak rozpoznać z jakiego drewna są meble, zwracając uwagę na ich naturalne cechy:
Dąb
Rozpoznasz go po charakterystycznych, widocznych gołym okiem porach (drobnych wgłębieniach w strukturze drewna) oraz jasnym, żółto-brązowym kolorze. Drewno dębowe jest też bardzo ciężkie.
Orzech amerykański
Ma ciemną, głęboką barwę o czekoladowym odcieniu. Słoje orzecha są szerokie, łagodne i tworzą piękne, paraboliczne wzory.
Teak
Posiada charakterystyczny, ciepły, miodowy lub oliwkowo-brązowy odcień. W dotyku drewno tekowe może wydawać się delikatnie tłuste lub woskowate ze względu na naturalne olejki.
Jak pielęgnować i konserwować drewniane meble retro?
Meble wykonane ze szlachetnego drewna i naturalnych fornirów wymagają odpowiedniej uwagi, aby zachować swój urok na długie lata. Przede wszystkim należy pamiętać o trzech wrogach drewna: wilgoci, wysokiej temperaturze oraz promieniowaniu UV. Unikaj ustawiania mebli w bezpośrednim sąsiedztwie kaloryferów oraz w miejscach, gdzie przez wiele godzin pada mocne światło słoneczne, co mogłoby prowadzić do płowienia i pękania surowca.
Decydując się na wysokiej jakości drewniane meble vintage, zyskujesz meble na pokolenia, o ile otoczysz je odpowiednią opieką. Do codziennego czyszczenia używaj suchej lub bardzo lekko wilgotnej ściereczki z mikrofibry. Raz na kilka miesięcy warto przeprowadzić zabieg olejowania lub woskowania – w zależności od tego, jak mebel został oryginalnie wykończony.
Olejowanie odświeża kolor drewna, wnika w jego głąb i chroni przed wilgocią. Woskowanie natomiast tworzy na powierzchni twardą, satynową warstwę ochronną, która zapobiega powstawaniu rys i osadzaniu się kurzu.
Ważnym elementem codzienne ochrony jest stosowanie podkładek pod kubki z gorącymi napojami czy szklanki z zimnymi napojami, które mogą pozostawiać trudne do usunięcia, białe krążki na blatach. Jeśli na olejowanym meblu pojawi się plama od wody, nie panikuj. Możesz ją delikatnie przetrzeć wełną stalową o najdrobniejszej gradacji (0000) nasączoną olejem do drewna, a następnie wytrzeć suchą szmatką.
FAQ
Jakie gatunki drewna na meble retro są najlepsze?
Wszystko zależy od pożądanego efektu wizualnego. Dąb zapewnia maksymalną twardość i odporność na zużycie, orzech amerykański nadaje wnętrzu elegancki, ciemny charakter z pięknym usłojeniem, natomiast teak zachwyca ciepłą, miodową barwą i odpornością na wilgoć.
Jak odróżnić meble dębowe od orzechowych?
Dąb ma jasną, słomkowo-żółtą barwę i głębokie, widoczne pory na powierzchni. Orzech amerykański jest znacznie ciemniejszy, ma głęboki czekoladowy kolor z fioletowymi tonami, a jego słoje tworzą łagodne, szerokie wzory bez wyraźnie zarysowanych głębokich porów.
Jak dbać o olejowane meble vintage?
Należy regularnie wycierać je suchą ściereczką z mikrofibry i unikać kontaktu z dużą ilością wody. Raz na 3-6 miesięcy warto nałożyć na powierzchnię cienką warstwę dedykowanego oleju do drewna, a po kilkunastu minutach zetrzeć jego nadmiar i wypolerować mebel suchą szmatką.
Czy fornir naturalny to prawdziwe drewno?
Układ słojów na fornirze naturalnym to zasługa cienkich płatów prawdziwego drewna (od 0,6 do 3 mm), które nakleja się na płytę stolarską lub MDF. Meble te posiadają identyczny wygląd i zapach jak lite drewno, będąc jednocześnie bardziej odpornymi na wypaczanie się pod wpływem wilgoci.
Gdzie ustawić meble z naturalnego drewna w salonie?
Meble te powinny stać z dala od bezpośrednich źródeł ciepła, takich jak grzejniki czy kominki (minimalna odległość to 1 metr). Unikaj też miejsc silnie nasłonecznionych, aby zapobiec płowieniu i wysuszaniu drewna pod wpływem promieni UV.
